Variste Tedavi Seçenekleri

Varisin tedavisi varisin derecesine, tipine, hastanın şikayetine, isteğine ve ultrason bulgularına bağlı olarak ciddi değişiklikler gösterir. Hastanın tedaviden beklentisi, mevcut teknoloji donanımın, ekibin ve girişimi yapacak kişinin ultrason deneyimi gibi faktörler tedavinin başarısını belirleyen çok önemli faktörlerdir. Aşağıda bahsedilen yöntemlerin birinin veya birkaçının beraber seçilmesi tecrübeli bir ekibin tüm verileri hasta ile çok açık olarak tartışmasıyla gerçekleşmelidir. Her hastaya uygun tek bir yöntem yoktur.

Varis Çorabı

Varisleri ortadan kaldırmaz ancak devamlı ve uygun çorap kullanımı ile hastadaki varislerin daha kötü hal alması büyük ölçüde engellenebilmektedir. Eğer hasta devamlı varis çorabı kullanamayacaksa, mevcut varislerden kozmetik açıdan tamamen kurtulmak istiyorsa veya varislere bağlı ayak yarası gibi komplikasyonlar gelişmiş ise aşağıda bahsedilen girişimlerden birinin seçimine gidilebilir.

Skleroterapi

Bu tedavinin esası varislerin içine enjektörle gereken miktarlarda damarları kurutan ilaç verilerek, toplar damarlarda reaksiyona ve tıkanmaya neden olmaktır. Birden fazla seans ve tedavi sonrası bacakların en az 2-3 hafta süresince bandajlanması gerekmektedir. Kurutulan toplar damarların üzerindeki deride renk değişikliği ortaya çıkması nadir de olsa gözükebilir.

Deri Lazeri

Çok ufak deri içi akrep venlerinin tedavisinde iyi sonuç verebilir. Deri lazeri (3a) damar ultrasonu yapılmadan uygulanmamalıdır. Eğer akrep venlerinin altında büyük besleyici damarlar varsa ki bunlar ultrasonla görülebilir, lazer tedavisinden önce, sklerozan madde enjeksiyonu tedavide ki başarı oranını arttıracaktır. Özel deri soğutma sistemleri işlemin ağrısız geçmesini sağlayarak deride ortaya çıkacak komplikasyonları da azaltır (3b).

Endovenöz Lazer Ablasyonu

Son yıllarda geliştirilen bu yöntemin prensibi özel lazer kateterinin milimetrik bir kesiyle (şekil 4a) veya hiç kesi yapılmadan direkt ponksiyonla ana yüzeyel toplar damarın içine ultrason yardımıyla sokulması ve geriye çekme sırasında (şekil 4b,c,d) lazer enerjisi verilerek ana yüzeyel toplar damarın tıkanması veya kuruması esasına dayanır.

Basit anestezi altında ameliyat şartları altında yapılan bu modern teknikle yüzeyel toplar damar sökülüp atılmaz ve kendi yatağında yani yerinde bırakılmak sureti ile kapatılır. Bu sayede kanın kasıktan aşağıya doğru geri kaçarak akması durur ve dolayısıyla varisten kaynaklanan rahatsızlıklar ortadan kalkar.

Ameliyat sonrası geçici olan ağrı ve deride renk değişiklikleri sıklıkla görülür. Kozmetik açıdan tatminkar sonuç verir. Az da olsa  lazerle tıkanması sağlanan toplar damarın zamanla tekrar açılarak problem yaratma riski mevcuttur. Son yıllarda geliştirdiğimiz açık cerrahi yöntemi de en az endovenöz lazer ameliyatı kadar iyi kozmetik sonuç vermektedir.

Endovenöz Radyofrekans Ablasyonu

Modern cerrahi yöntemlerinden biri olan radyofrekans ablasyonu işlem ve takip prensibi olarak lazer ablasyonuna benzemektedir. Farklı bir kateter (şekil 5a) kullanılarak damar radyofrekans enerjisi verilerek kurutulur (şekil 5b,c,d). Basit anestezi altında yapılır ve işlem sırasında deriyi korumak için lokal anestezi kullanılır. Çok büyük çaplı varislerde kullanılmaz. Sonuçları endovenöz lazer kadar iyidir.

Ligasyon ve Köpük Skleroterapisi

Lokal anestezi ile varis toplar damarı kasıkta ve diz hizasında bağlanır ( şekil 6a, b). Dolaşım dışı bırakılmış damar içine özel bir şekilde hazırlanmış sklerozan (damar kurutucu ilacın hava ile karıştırılması) madde verilir (şekil 6c, d, e).

Pake Eksizyonu

Lokal anestezi ile çok ufak dikiş gerektirmeyen kesilerle yüzeyel varisler çıkarılır. Bu yöntem ana yüzeyel toplar damarlarında varis bulunmayan, sadece yan dal varisleri olan hastalarda uygulanır.

Modern Açık Cerrahi

Geleneksel stripping ameliyatı,  sonuçları iyi olmakla beraber,  toplar damarın çıkarılması sırasında uygulanan teknik nedeniyle etraf dokulara oldukça hasar veren  bir işlemdir. Son yıllarda tarafımızdan geliştirilen yeniliklerle açık cerrahi çok farklı uygulanmaya başlamıştır. Ameliyattan  önce uygulanan damar ultrasonu ile varis kaynağı olan toplar damarlar işaretlenmekte, bu sayede ameliyat planı çok güvenilir şekilde yapılabilmekte ve uygulanacak kesiler görünmeyecek kadar çok ufak olabilmektedir. Kasığa yapılan 2 cm lik kesi ve diz altına yapılan 2 mm lik iz bırakmayan ufak deliklerden varis kaynağı olan toplar damarlar çıkarılabilmektedir. Çıkarılma işleminde çok az travma yapan bir teknik uygulanmakta ve varis damarları kansız ortamda özel bir balon kullanılarak  çıkarılmaktadır.  İşlem derin olmayan genel anestezi altında uygulanmakta ve hasta aynı endovenöz lazer veya radyofrekans tedavilerinde olduğu gibi aynı gün taburcu olmaktadır. Hastaya ameliyat sırasında özel bir varis çorabı giydirilmekte ve bu çorap üzerine bir gün tutulan bandaj yapılmaktadır. Hasta varis çorabını 1-2 hafta kullanmakta ve günlük yaşantısına ameliyat günü dönebilmektedir. Ameliyat sonrası günlük yaşantıda herhangi bir kısıtlama getirilmemektedir. Ameliyat sonrası  ağrı ve deride geçici olabilecek renk değişiklikleri bu şekilde uygulanan açık cerrahi ile endovenöz ablasyon yöntemlerine göre çok daha az olmakta ve endovenöz lazer sonrası olabilecek nüks ihtimali de ortadan kalkmaktadır. Bu nedenle son yıllarda bir çok hastada tekrar açık cerrahiyi tercih etmeye başladık.