Böbrek Damarları

Böbrek damar hastalığı nedir ?

Böbreklere kan karın içindeki şah damarından böbrek damarları sayesinde gelmektedir. Böbrek damarlarını tutan en yaygın damar hastalığı damar sertliğidir. Damar sertliğininde en fazla tuttuğu bölgelerden biri böbrek damarlarıdır. Bu damarların tutulması böbreklere gelen kan akımını azaltır.

Kimlerde görülür ?

Damar sertliği bulguları olan ( kalp anjini, enfarktüs ve inme geçirenler, bacak damar rahatsızlığı olanlar ve aort anevrizması olanlar) vakaların % 20 ila 30 unda böbrek damarlarında da darlık vardır. Böbrek damarlarında darlık daha genç hastalarda ve çok nadirde olsa çocuklarda başka nedenlere de bağlı olarak görüleblir.

Sıklığı nedir ?

60 yaş üzerinde % 6-7 oranında görülür. Yüksek tansiyonu olan hastaların % 4-5 inde böbrek damarlarında darlık veya tıkanıklık vardır. Damar sertliğine neden olan risk faktörlerinin bulunması böbrek damarlarında darlık olma riskini arttırır. Toplumda her 1000 kişiden biri böbrek yetmezliği sonucu diyalize girmektedir. Bu hastaların % 20 ila 30 unda böbrek yetmezliğinin nedeni böbrek damarlarında yıllardır bulunan fakat teşhis edilmemiş damar sertliğidir.

Ne bulgular verir ?

Bazı hastalarda hiçbir bulgu vermez tesadüfen bulunur. Bazı hastalarda kontrolü zor yüksek tansiyona veya beraberinde böbrek fonksiyonunda bozulmaya neden olur. İleri vakalarda bir veya iki böbreğin çalışamıyacak derecede küçülmesine yani atrofiye olmasına neden olabilir. Çok küçülmüş böbreklerin kurtarılması mümkün olmaz.

Tanı nasıl konunur ?

Damar ultrasonu ile büyük çoğunlukta doğru tanı konur. Bazı vakalarda tanı için magnetik rezonans veya CT anjiografisi gerekebilir. En basit ve ucuz olan yöntem tecrübeli ellerde yapılan damar ultrasonudur.

Kimlere tarama yapılmalıdır ?

Damar sertliği bulunan her olguda; 40 yaşın altında ve 60 yaşın üzerinde yüksek tansiyon tanısı konanlarda; tedavisi zor olan yüksek tansiyonlularda; 50 yaş üzeri damar sertliği risk faktörleri olan ve kan tetkiklerinde erken böbrek yetmezliği tespit edilenlerde damar ultrasonu ile tarama yapılmalıdır.

Kimlere girişim gerekir ?

Her vakaya girişim gerekmez, sadece ultrasonla belirli aralıklarda takip yapılır. Tedavinin seçiminde tecrübeli bir damar cerrahisi ekibinin değerlendirme yapması gerekir. Son yıllarda kalp anjiosu sırasında tesadüfen bulunan ve girişim endikasyonu olmayan vakalarda gereksiz yere balon ve stentle girişim yapma eğilimi ortaya çıkmıştır. Hastanın klinik bulguları, böbrek içi kan akımlarının analizi, kateterle böbrek venlerinden alınan kan tetkikleri ve böbrek sintigrafisi sonuçları tedavi seçiminde kullanılmaktadır.

Tedavide hangi yöntemler kullanılır ?

% 90 vakada girişimsel radyoloji teknikleri uygulanarak balonla dar olan damar genişletilir ve gerekirse genişletilen darlık stent (metal kafes) takılarak desteklenir. Balon uygun olamayan veya balonun iyi sonuç vermediği vakalarda karın açılarak böbrek damarlarına bypass ameliyatı uygulanır. Her iki metodunda sonuçları özellikle böbrekleri kurtarmak amacıyla yapılmışsa çok tatmin edicidir.