Kolesterol ve Kan Yağları
Kolesterol Yüksekliği Kolesterol Nedir ?
Kolesterol kan dolaşımında ve hücrelerde bulunan yağ benzeri yumuşak bir maddedir ve büyük kısmı karaciğerde vücut tarafından üretilir. Doymuş yağlar ve katı yağlar yemekle alınan kolesterol kan kolesterol seviyesini arttırır. Kanda yüksek kolesterol seviyesi kalp damar hastalığı-kalp krizi ve inme-felç riskini arttırır. Ülkemizde erişkinlerin % 60 ından fazlasında kolesterol yüksekliği vardır ; yani kolesterol seviyesi 200 mg/dl üzerindedir.
KOLESTEROL YÜKSEKLİĞİ KALP DAMARI VE DİĞER DAMAR HASTALIKLARININ EN ÖNEMLİ RİSK FAKTÖRÜDÜR VE KONTROL EDİLEBİLİR
İyi ve Kötü Kolesterol Nedir ?
Kolesterol kan dolaşımında lipoprotein denilen maddelere bağlanarak dolaşır. Low Density Lipoprotein LDL olarak bilinir ve zararlıdır. Kolesterolü damar duvarındaki hücrelere taşır ve orada birikerek damar sertliği ve darlığı yapar. Damarın daraldığı yerden yırtılması veya pıhtı ile tam tıkanması sonucu kalpte ise kalp krizi beyinde ise inme oluşur. İyi kolesterol olarak bilinen High Density Lipoprotein HDL ise kolesterolu damar duvarından dışarı taşır ve koruyucu rol oynar.
LDL Kötü Kolesterolü Nasıl Düşürürüm ?
-Yemeklerden doymuş yağları ve kolesterolü çıkararak: yağlı etler, tereyağ ve bütün katı yağlar, tam yağlı süt ve peynir ile yoğurt, deniz kabukluları ve sakatat
-Yemeklerde doymuş yağ ve kolesterolden fakir liften zengin beslenmek: Meyve, sebze, tahıl ve tahıl ürünleri yağsız ve az yağlı süt ve süt ürünleri, derisi alınmış tavuk ve balık eti, kümes hayvanları ve bazı kuruyemişler
-Kilo vermek ve yağ dokusunu azaltmak
-Her gün egzersiz yapın
-Doktorunuzun vereceği kolesterol düşürücü ilacı gerekiyor ise ömür boyu kullanın.
-HDL-iyi kolesterol ise yukarıdaki önlemler ile kısıtlı da olsa yükselecektir.
Trigliserid Nedir?
Trigliserid de vücudumuzda bulunan bir yağdır. Genelde yemeklerle direkt alınır ayrıca vücutta da üretilir. Hafif orta düzeydeki trigliserid yüksekliğinin (<350 mg/dl) kalp ve damar hastalıklarına yol açtığı kesin olarak gösterilmemiştir. Ancak ileri düzeyde yükseklikler hastalık yapabilir ve tedavi edilmelidir.
Yağ Seçimini Nasıl Yapmalıyım ?
-Doymuş yağlar zararlıdır, kolesterolü yükseltir. Büyük ve küçükbaş hayvan et ve yağlarında ve hindistan cevizi ile palmiye yağında bulunur.
-Yarı doymuş yağlar. Başlıca margarinlerdir. Bitkisel yağlara hidrojen eklenmesi ile yapılır. Kolesterolü yükseltir, zararlıdır. Fast food, restoranlar, pastane ve fırınlarda en çok kullanılan yağdır.
-Çoklu doymamış yağlar en yararlı olanlardır, kolesterolü düşürür, balık yağı ve bitkisel yağlarda bulunur.
-Tekli doymamış yağlar yararlıdır. Zeytin, kanola, ayçiçeği, fındıkta bulunur. Kolesterolü düşürebilir.