İstanbul Cerrahi Hastanesi

Göz Sağlığı ve Cerrahisi Merkezi

Diğer Göz Hastalıkları

Arpacık
Glokom Nedir?
Göz Nezlesi
Göz Yaralanması
İritis
Makula Dejenerasyonu
Retina Ayrılması

Arpacık

Arpacık ve Şalazyon nedir?

Arpacıklar ve şalazyonlar (iltihaplı göz kapağı kisti) göz kapağının üzerinde ya da kenarında oluşan şişliklerdir. Ağrılı ya da rahatsız edici olabilirler. Bu şişlikler çoğunlukla tedavi edilmeden kendiliğinden yok olurlar.

Arpacık, göz kapağında ağrılı şişliğe neden olan bir enfeksiyondur. Arpacık çoğunlukla göz kapağının kenarında oluşur. Göz kapağının içinde oluştuğunda buna göz kapağı bezi iltihabı denir.
Şalazyon gözkapağında meydana gelen şişliktir. Şalazyon arpacığa benzer ancak genellikle daha büyük, sert ve ağrısız olurlar.

Arpacık ve şalazyon, göz kapağı iltihabına yol açan yaygın bir sorun olan blefarit ile ilişkili olabilir.

Arpacık ve Şalazyonun Oluşma Sebebi Nedir?

Arpacığın oluşumuna bakteriyel bir enfeksiyon yol açar. Bakteri genelde kirpik kökünde (folikül) gelişir. Göz kapağı bezi iltihabı ise göz kapağının içindeki ufak yağ bezlerinde oluşan enfeksiyondan kaynaklanır.
Şalazyon göz kapağındaki yaz bezleri tıkandığında oluşur. Eğer göz kapağı bezi iltihabı akmaz ya da iyileşmezse, bu şalazyona dönüşebilir.
Belirtileri nelerdir?
Arpacık genellikle göz kapağı üzerinde bir sivilce gibi görünen kırmızı bir şişlik ile başlar:

Arpacık büyüdükçe göz kapağı şişmeye ve ağrılı olmaya başlar, ayrıca gözde sulanma olabilir.
Arpacıkların çoğu, patlayıp akmasından üç gün önce şişer.
Arpacıklar genelde bir hafta içinde iyileşirler.

Şalazyon, gözkapağı derisinin altında sert bir şişlik ya da kist biçiminde oluşur.

Şalazyon arpacığa nazaran daha yavaş büyür. Eğer yeterince büyürse görüşü engelleyebilir.
İltihap ve şişlik yayılıp göz çevresini kaplayabilir.
Şalazyon genellikle tedavi edilmeksizin birkaç hafta içinde yok olur.

Arpacık ya da Şalazyon Nasıl Teşhis Edilir?

Doktor, göz kapağını dikkatle muayene ederek arpacık ya da şalazyon teşhisi koyacaktır. Arpacık ile şalazyon arasındaki farkı ayırt etmek zor olabilir. Eğer göz kapağının içinde sert bir şişlik varsa, doktor muhtemelen şalazyon tanısı koyacaktır.

Nasıl Tedavi Edilir?

Çoğu arpacık ve şalazyon için evde tedavi yeterlidir.

Gözünüze günde 3 ila 6 kere ılık ve ıslak kompres uygulayın. Bu genellikle arpacık ve şalazyonun daha hızlı iyileşmesine yardım eder. Kompres tıkalı olan gözeneği açmaya da yardımcı olabilir, böylece iltihap akacak ve iyileşmeye başlayacaktır.
Reçetesiz ilaçlar da kullanılabilir. Merhem , solüsyon (Bausch ve Lomb Göz Banyosu gibi) veya ilaçlı pedler (Lid-Care) kullanmayı deneyin.
Kendi kendine açılmasını bekleyin. Arpacığı ya da şalazyonu sıkarak patlatmayın.
Arpacık ya da şalazyon iyileşene kadar göz makyajı yapmayın veya kontak lens kullanmayın.

Eğer ev tedavisi ile arpacık iyileşmiyorsa doktorunuza başvurun. Bu durumda reçeteli antibiyotik göz merhemi ya da göz damlası kullanmanız gerekebilir. Enfeksiyon göz kapağına ya da göz çevresine yayılmış ise ağızdan antibiyotik de almanız gerekebilir.
Eğer arpacık ya da şalazyon çok büyürse, iltihabın akıp iyileşebilmesi için doktorunuz o bölgeyi delebilir (neşterle kesebilir). Bunu kendi başınıza yapmayı denemeyin.

Arpacık ya da Şalazyon Oluşumunu Nasıl Önleyebilirsiniz?

Arpacık ve şalazyon oluşumunu önlemek için;

Gözlerinizi ovuşturmayın. Bu gözlerinizi tahriş ederek bakteri almasına yol açabilir. Eğer gözünüze dokunmanız gerekiyorsa önce ellerinizi yıkayın.
Her 6 ayda bir, makyaj malzemelerinizi, özellikle de kullandığınız maskarayı değiştirin. Bakteriler makyaj malzemelerinde çoğalabilirler.
Göz kapağınızda oluşan her hangi bir iltihabı ya da enfeksiyonu vakit geçirmeden tedavi edin. Eğer gözlerinizde sık sık arpacık ya da şalazyon oluşuyorsa, ılık suya az bir miktar bebek şampuanı karıştırın ve gözlerinizi düzenli olarak bu karışımla yıkayın.

Glokom Nedir?

Glokom, optik sinire zarar veren bir grup göz hastalığı için kullanılan isimdir. Gözden beyne bilgi taşıyan optik sinir, gözün arkasındadır. Sinir zarar gördüğünde, görüşünüzü kaybedebilirsiniz.

İlk başta glokomlu insanlar yandan görüşü kaybederler. Ama eğer hastalık tedavi edilmezse, görüş kaybı kötüleşebilir. Bu da zamanla tümüyle körlüğe yol açabilir.
Üç çeşit glokom vardır:

Açık-açılı glokom, en yaygın tiptir. Bu tip glokomda optik sinir, biraz hasar görür. Bu da yavaş yavaş görüş alanının kaybına yol açar. Bir göz, diğerinden daha fazla etkilenebilir. Bazen görüş alanınızın çoğu, onu fark etmeden kaybolabilir.
Kapalı-açılı glokom, en az görülenidir. Glokomların yaklaşık yüzde 10'u, kapalı-açıdır. Bu tip glokomda, gözün renkli kısmı (iris) ve lensler, gözünüzün odacıkları arasında sıvı hareketini engeller. Bu, basıncın birikmesine ve irisin gözün boşaltım sistemine baskı yapmasına neden olur. Benzeri bir şekli de ani (akut) kapalı-açılı glokomdur. Çoğunlukla bir acil durumdur. Bu akut şekline yakalanırsanız, gözünüze kalıcı zarar gelmesini önlemek için hemen tıbbi yardıma ihtiyacınız olacaktır.
Doğuştan gelen glokom, bazı bebeklerin doğuştan sahip olduğu ender görülen bir glokom çeşididir. Bazı çocuklar ve genç yetişkinlerde hastalığın bu tipine yakalanabilirler.

Glokomu erken keşfetmek ve tedavi ettirmek, körlüğü önlemek için önemlidir. Hastalık için yüksek risk taşıyorsanız, hiçbir belirtiye sahip olmasanız bile bir göz doktoru (oftalmolog) tarafından kontrol edildiğinizden emin olun.

Glokoma yakalanma riskiniz, 40 yaşından sonra ve 70 yaşından sonra hızla artar. Irk, aynı zamanda bir etmendir. Siyahilerin hastalığa yakalanmaları beyazlara göre daha muhtemeldir. Şeker hastalığınız varsa, yüksek miyopi kusuru varsa veya yakın aile üyelerinden birinde glokom varsa da risk grubundasınız.

Glokoma Ne Sebep Olur?

Optik sinire gelen zarar, çoğunlukla gözdeki artan basınçtan (göz içi basıncı) kaynaklanır. Bu, gözün çok fazla sıvı ürettiği veya iyi akıtamadığı zamanlar gibi fazla sıvının gözde biriktiği zaman oluşabilir. Ama glokomun bazı vakaları, artan basınçla oluşmaz. Bu vakalarda sebep bulunamayabilir.

Bir göz yaralanmasından sonra, göz ameliyatından sonra veya bir göz tümörü yüzünden glokoma yakalanabilirsiniz. Diğer hastalıkları tedavi etmek için kullanılan bazı ilaçlar (kortikosteroid), glokoma neden olabilir.

Belirtileri Nelerdir?

Açık-açılı glokomunuz varsa, muhtemelen dikkat edeceğiniz tek belirti, görme kaybıdır. Ciddi olana dek dikkat etmeyebilirsiniz. İlk başta etkilenmeyen göz sonradan kayba neden olabilir. Yandan görüş, çoğunlukla merkezi görüşten önce kaybolur.

Kapalı-açılı glokomun belirtileri, sadece kısa bir zaman süren bulanık görüş gibi belirtilerle hafif olabilir. Kapalı-açılı glokomun ciddi işaretleri, göz çevresinde veya içinde bulanık görüşü veya uzun süreli ağrıyı kapsar. Aynı zamanda ışığın çevresinde haleler görebilirsiniz, kırmızı gözleriniz olabilir veya mideniz bulanabilir ve kusabilirsiniz. Doğuştan gelen glokomda, işaretler gözlerin çabuk sulanmasını ve ışığa karşı hassasiyeti içerebilir. Bebeğiniz, çoğu zaman gözlerini ovuşturabilir, kısabilir veya kapalı tutabilir.

Glokom Nasıl Teşhis Edilir?

Doktorunuz, belirtilere dair sorular soracaktır ve genel bir sağlık muayenesi yapacaktır. Doktorunuz, glokomunuz olduğunu düşünüyorsa, daha fazla test için sizi bir oftalmologa yönlendirecektir. Bu, birden fazla ziyaret anlamına gelebilir.

Bir oftalmolog veya özellikle glokom uzmanı glokomu teşhis ve tedavi edebilir. Bir optisyen, bu hastalığı teşhis ve tedavi edemez.

Görüşünüzde kör noktalara dikkat ettiyseniz veya zamanla görmede daha fazla sorun yaşıyorsanız, doktorunuzu görün. Açık-açılı glokomun bir aile tarihçesine sahipseniz, 40 yaşın üzerindeyseniz veya şeker hastalığınız varsa hastalığı kontrol ettirmek iyi bir fikirdir.

Nasıl Tedavi Edilir?

Glokom, genelde göz damlası gibi ilaçlarla tedavi edilir. Göz damlanız için günlük bir program takip ettiğinizden emin olun, böylece işe yaramaları gerektiği gibi çalışırlar. Yaşamınızın geri kalanında ilaç almanız kuvvetle muhtemeldirünümüzde damlalar genellikle glokom tedavisi için yeterlidir. Damlaların yetersiz kaldığı durumlarda lazer tedavisi veya ameliyata da ihtiyacınız olabilir.

Yetişkinlerde tedavi, kaybolan görüşü geri getiremeyebilir, ama görüşünüzün daha da kötüleşmesini engelleyebilir. Tedavi, optik sinire daha fazla zarar verme durumunu gözlerdeki baskıyı düşürerek durdurmayı amaçlar.

Glokom ile Nasıl Başa Çıkarsınız?

Glokomunuz olduğunuz öğrenmek, zordur; çünkü görüşünüzün çoğu fark edildiği zaman gitmiş olabilir. Danışmayla ve eğitimle yaşam kalitenizi korumanın yollarını bulabilirsiniz. Azalmış görüş alanı ile başa çıkmaya yardım eden büyük baskı malzemeler ve özel video sistemleri gibi görüş yardımlarını kullanabilirsiniz. Hastalığınızla ilgili bir dayanışma grubuna katılabilirsiniz.

Göz Nezlesi

Göz Nezlesine Genel Bakış

Göz nezlesi gözün konjonktiva bölgesinde (göz küresi üzerindeki ve göz kapağı içerisindeki zar) görülen iltihaptır. Bu iltihap kızarıklığa, gözyaşına, akıntıya, kaşıntıya ve acıya yol açabilir. Göz nezlesine aynı zamanda konjonktivit de denmektedir.

Göz Nezlesi Nedenleri

Göz nezlesi, konjunktivitin çeşitli tıbbi nedenlerini içeren tıp-dışı bir terimdir.

Pek çok oftalmolog (göz bakımı ve cerrahisi üzerine uzmanlaşmış tıp doktorları) büyük olasılıkla, göz nezlesi teriminin virüse bağlı konjunktiviti karşıladığını düşünmektedir.

Konjunktivitin diğer nedenleri bakteri, alerjik reaksiyon ve kimyasal tahrişi içerir.

Göz Nezlesinin Belirtileri

En yaygın belirtisi pembe ve kaşınan bir gözdür. Bazı zamanlarda gözün içinde bir şey varmış hissi oluşur.

Diğer belirtileri arasında ise şunlar yer alır:

Sabah uyandığınızda göz kapaklarının yapışık olması (klasik belirtisi)

Göz tahrişi, yoğun sarı veya yeşil akıntı (çoğunlukla bakteriye bağlı enfeksiyon)
Gözden ince, saydam bir sıvı gelmesi (çoğunlukla virüse bağlı enfeksiyon ya da alerjik reaksiyon)
Kaşınma, yanma ya da göze kum kaçmış hissi (çoğunlukla virüse bağlı enfeksiyon ya da alerjik reaksiyon)

Aynı belirtileri taşıyan bir aile ferdi (birinden diğerine bulaşan enfeksiyon)
Parlak ışıkta gözün acıması (fotofobi de denir)
Yakın zaman önce nezle olunması (çoğunlukla virüse bağlı enfeksiyon)
Lenf bezlerinde şişme (çoğunlukla virüse bağlı enfeksiyon)
İdrar yaparken yanma ya da erkeklerde peniste akıntı (nadir)
Kadınlarda vajinal akıntı (cinsel yolla bulaşan bir hastalığın olası komplikasonu)

Göz Nezlesi için Ne Zaman Tıbbi Bakım Gerekir

Bütün kızarık, tahriş olmuş ya da şişmiş gözlerin göz nezlesi (virüse bağlı konjonktivitis) olduğu sanılmamalıdır. Belirtilerinize mevsimsel allerji, arpacık (it dirseği), iritis (gözbebeği iltihabı), şalazyon (göz kapağındaki bezlerin iltihaplanması), ya da blefarit (göz kapağının derisinde oluşan iltihap ya da enfeksiyon) de neden olabilir. Bu koşullar bulaşıcı değildir. Göz nezlesi, eğer bir virüse bağlı olduğundaysa, yüksek oranda bulaşıcıdır.

Aşağıdaki belirtilerden herhangi biri oluştuğu takdirde göz doktorunuzu arayınız. Doktorunuz sizi muayene etmesi için derhal ofisine gitmenizi önerebilir. Eğer doktorunuza ulaşamıyorsanız, hastanelerin acil servislerine başvurun.

Eğer gözünüzde sarı ya da yeşil bir akıntı varsa veya sabah kalktığınızda gözkapaklarınız yapışık vaziyetteyse
Ateşiniz, üşümeye bağlı titremeniz, yüzde acı ya da görüş kaybınız varsa
Parlak ışığa baktığınızda gözünüzde şiddetli bir acı oluyorsa
Görüşünüz bulanıksa, çift görüyorsanız ya da nesnelerin etrafında ışık halkası (haleler) görüyorsanız

Eğer belirtiler azalıyorsa ama kızarıklık iki hafta içinde geçmemişse, mutlaka göz doktoruna muayene olmanız gerekir. Göz damlası ya da merhem kullanılmasına, daha ciddi durumlarda ise ağızdan ya da damardan antibiyotik verilmesine doktorunuz karar verecektir.

Doktorunuza Göz Nezlesi ile İlgili Sorulacak Sorular

Eğer size göz nezlesi tanısı konduysa, doktorunuza şu soruları sormak isteyebilirsiniz:

Göz nezlem bulaşıcı mı?
Eğer bulaşıcıysa, yayılmasını nasıl engelleyebilirim?
İşe ya da okula gitmeyip evde kalmam gerekir mi?

Göz Nezlesi İçin Muayene ve Testler

Hastanın dinlenmesi ve fizik muayeneyi genellikle göz nezlesi teşhisi izler. Eğer bakteriye bağlı enfeksiyon söz konusuysa, göz doktorunuz gözünüzden akan sıvının birazını bakterinin tespitine yardımcı olması için laboratuara gönderebilir. Eğer konjonktivitin diğer nedenlerini araştırmak için daha fazla fiziksel muayene istenirse endişeye kapılmayın.

Evde Göz Nezlesi Tedavisi

Göz yangısını diğer gözünüze ve başka insanlara bulaştırmaktan sakının. Göz yangısı son derece bulaşıcı olabilir, bu nedenle daha iyi duruma gelene kadar insanlarla temaslarınıza sınırlama getirin.

Gözünüzün etrafına dokunmadan önce ellerinizi dikkatlice yıkayın.
Kendi havlunuzu, bezlerinizi ve yastıklarınızı diğerlerininkinden ayırın veya kağıt havlu kullanın.
Enfeksiyon geçene kadar her gün yastık yüzünüzü yıkayın ya da değiştirin.
Enfeksiyon olan gözünüze elinizle dokunmayın. Gözünüzü silmek için kağıt mendil kullanın.
Göz makyajı yapmayın. Makyaj malzemelerinizi başkalarıyla paylaşmayın.
Enfeksiyon geçene kadar kontak lenslerinizi takmayın.
Gözünüze günde üç dört kez, birkaç dakika ılık suda bekletilmiş havlu ile ılık kompres uygulayın. Bu acınızı hafifletecek ve kirpiklerinizi üzerinde oluşan kabukları temizleyecektir.
Kaşıntı ve tahrişle başa çıkmak için reçetesiz satılan suni gözyaşı kullanın. Göz damlalarınızı kimseyle paylaşmayın. Onları kullanan kişilere de enfeksiyon bulaştırabilirsiniz.
Gözünüzü bantla kapamayın. Enfeksiyonun daha beter hale gelmesine neden olabilirsiniz.
Doktorunuz aksini söylemedikçe göz damlanızı birkaç günden daha uzun kullanmayın. Kızarıklığın daha da kötüleşmesi bu tür ürünlerin tekrar tekrar kullanılmasından kaynaklanıyor olabilir.

Göz Nezlesinin Tıbbi Tedavisi

Eğer göz nezleniz varsa, göz doktorunuz, şişme ve acıyı kontrol etmek ve enfeksiyonun yayılmasını ve daha başka zararlar vermesini engellemek amacıyla size bir göz damlası ya da merhem yazabilir.

Antibiyotikli göz damlaları ya da merhemler yazılabileceği gibi, allerji önleyici ya da iltihap giderici (anti-enflematuar) ilaçlar da yazılabilir.
Eğer nedenin cinsel yolla bulaşan hastalık olduğu düşünülüyorsa, ağızdan ya da damardan alınan antibiyotikler kullanılabilir.
Nadiren de olsa, damariçi antibiyotikler ve destekleyici tedavi için hastaneye gitmek zorunda kalabilirsiniz.

Göz Nezlesi İçin Tedavi Sonrası Bakım

Yazılan ilaçlarla göz nezlenizin düzelip düzelmediğinden emin olmak için doktorunuzla birlikte iki ila üç gün takip ediniz.

Göz zlesi olan pek çok çocuğun, doktorun onayı olmadan okula gitmesine izin verilmemektedir.
Hasta insanlarla temas halinde olan, göz nezleli hastane çalışanları, enfeksiyon geçene kadar başka işlere yerleştirilebilirler.

Göz Nezlesinden Korunma

Göz nezlesi insanların yaşadığı, çalıştığı ve birlikte hareket ettiği alanlarda yayılabilir. Eğer etrafınızda göz nezlesi olan biri varsa, ellerinizi iyice ve sıkça yıkayın.

Anaokulu ve kreşler çoğunlukla, diğer çocuklara bulaşır korkusuyla göz nezlesi olan bir çocuğu kabul etmemektedir.
İnsanların mikroskopları beraber kullandıkları laboratuarlar da enfeksiyonun yayılabileceği yerler arasındadır.
İşyerinde bilgisayar klavyelerini diğerleriyle paylaşan insanlar, özellikle de nezle ve grip mevsimlerinde ellerini yüzlerine sürmeden önce yıkama konusunda dikkatli olmalıdırlar.
Vücut salgılarının temas ettiği yatak takımları, havlular ve kişisel eşyalar başkalarıyla paylaşılmamalıdır. Çarşafları ve yastık yüzlerini her gün yıkayın veya değiştirin.
Makyaj malzemeleri paylaşılmamalıdır.
Göz damlalarını ortak kullanmak sakıncalıdır, aksi takdirde enfeksiyon bulaşabilir.

Göz Nezlesinin Görünümü

Eğer bir virüs neden oluyorsa, göz nezlesi kendini-sınırlar niteliktedir, yani tedavi edilse de edilmese de zaman içinde iyileşmektedir. Yayılmasını önlemek için bakım uygulanır, takibi de yapılırsa uzun vadede sorun çıkarmayacak şekilde temizlenebilir.

Göz nezlesi (virüse bağlı konjonktivit) genellikle 10 - 14 gün içinde vücuttan uzaklaşır, ancak belirtiler altı haftaya kadar sürebilir.

Enfeksiyonlar tedavi edilmezse korneaya (iris üzerindeki saydam tabaka) zarar verebilir.

Göz Yaralanmaları

Göz yaralanması, gözünüze kaçan bir kirli parçacıkla, gözünüzü yıkarken göze giren sabun zerresiyle veya kazara gözünüzü bir yere çarptığınızda veya göze bir darbe geldiğinde olur. Küçük çaplı bu tip göz hasarları için, genelde tek gereken evde tedavidir.
Bazı sporlar ve dış alan faaliyetleri, göz hasarı riskini arttırır:

Boks, güreş ve savaş sanatlarını da içine alan çok yüksek riskli sporlar
Beysbol, futbol, tenis ve eskrimi içeren yüksek riskli sporlar
Yüzme ve jimnastiği (bir top, sopa veya raket kullanmaksızın veya herhangi bir vücut teması olmaksızın yapılan sporlar) de içine alan düşük riskli sporlar

Göze Kaçan Şeyler

Doğrudan göze kaçan şeyler, gözün, göz küresinin veya göz çukurunun kemiklerinin çevresindeki diğer dokulara ve cilde zarar verebilir. Göze kaçan şeyler, çoğunlukla göz çevresinde yaralamaya (göz lekesi) veya göz kapağında kesiklere sebep olabilir. Bir kaza sırasında göze kaçan bir şey veya göz kapağındaki bir kesik olmuşsa, göz küresinin kendisinde ve özellikle kafa veya yüze gelen başka bir yaralanma olup olmadığını kontrol ettiğinizden emin olun. Bir göz yaralanması için olan endişeniz, dikkat gerektiren başka yaralanmaları ihmal etmenize neden olabilir.

Göz Yanmaları

Göz yanmaları, kimyasallar, duman, sıcak hava veya buhar, güneş ışığı, bronzlaştırma lambaları, elektrikli saç kurutucuları veya düzleştiricileri veya kaynak makinesi yüzünden oluşmuş olabilir.

Katı bir kimyasal, sıvı kimyasal veya kimyasal duman gözünüze gelmişse, kimyasal yanmalar oluşur. Birçok madde, eğer göz hemen bol suyla yıkanırsa zarar vermeyebilir. Asit ve alkali maddeler(örn. çamaşır suyu), göze zarar verebilir. Bir göz yanmasının ciddiyetine karar vermek için yanma olayından sonra 24 saat geçebilir. Kimyasal dumanlar ve buharlar, aynı zamanda gözleri tahriş edebilir.
Parlak güneş ışığı (özellikle güneş karda veya suda parladığı zamanlar), ultraviyole ışığı (UV) filtreleyecek güneş gözlükleri takmıyorsanız gözlerinizi yakabilir. Bir maske ile korunmayan gözler, bir kaynakçının makinesinin (meşale veya fener) yüksek yoğunluklu ışığına bakmasıyla yanabilir. Gözler, aynı zamanda bronzlaşma kabinleri veya güneş lambaları gibi kaynaklardan gelen başka parlak ışıklardan da zarar görebilir.

Gözdeki Yabancı Cisimler

Kir, bir kirpik, bir kontak lens veya makyaj gibi göze temas eden yabancı bir cisim, göz rahatsızlığı belirtilerine neden olabilir:

Cisimler, gözün yüzeyini (kornea) çizebilir veya gözün üzerine yapışabilir. Eğer kornea çizilirse, cismin uzaklaşıp uzaklaşmadığını söylemek zor olabilir, çünkü çizilmiş bir kornea ağrı yapabilir ve gözün içinde halen bir şey varmış gibi hissedebilirsiniz. Çoğu kornea çizikleri, önemsizdir ve 1 veya 2 gün içinde kendiliğinden iyileşebilirler.
Yüksek hızla seyreden küçük veya keskin cisimler, göz küresinin birçok tarafında ciddi yaralanmaya neden olabilir. Bir çim biçme makinesinden, öğütücü tekerden veya herhangi bir araçtan uçan cisimler, göze çarpabilir ve muhtemelen göz küresini delebilir. Yaralanma, iris ve kornea arasında kanamaya (göz içi kanaması), göz bebeğinin şeklinde veya büyüklüğünde değişmeye veya göz küresinin içindeki yapılarda hasara neden olabilir. Bu cisimler, gözün derinlerinde olabilir ve tıbbi bakım gerekebilir.

Bir arabanın hava yastığının şişmesi durumunda göz yaralanmalarının tüm üç tipi de oluşabilir. Çarpmanın kuvveti, göze bir şey kaçmasına sebep olabilir, yabancı cisimler göze girebilir ve hava yastığındaki kimyasallar gözü yakabilir.

Göz yaralanmaları, koruyucu göz aksesuarları kullanarak önlenebilir. Gözlerinize bir cismin veya maddenin gelmesine neden olabilecek herhangi bir faaliyet yaparken veya güç makineleri ile çalışırken güvenlik gözlükleri, deniz gözlükleri veya yüz maskeleri giyin. Sağlık uzmanlığı ve inşaat gibi bazı meslekler, çalışanlarından gözlerine yabancı cisimlerin, maddelerin veya vücut sıvılarının girmesi riskini düşürmek için koruyucu göz aksesuarı kullanmalarını isteyebilir.

Bir göz yaralanmasından sonra, görme değişiklikleri ve bir enfeksiyonun belirtileri var mı, yok mu izlemeniz gerekmektedir. Çoğu küçük çaplı göz yaralanmaları, evde tedavi edilebilir.

Iritis

İritise (İris iltihabı) Genel Bakış

İris yuvarlak ve göze rengini veren pigmentleri içeren zardır, irisin merkezinde bulunan açıklık ise gözbebeğidir.

İris, net görebilmemiz için gözbebeğinden giren ışık miktarını ayarlayan kaslı bir yapıdan oluşur. İris bu görevi, parlak ışıkta gözbebeğini küçülterek, loş ışıkta ise büyüterek yerine getirir.

Bazı kişilerde iris iltihaplanabilir. Bu, iritis olarak adlandırılır.

İritisin Nedenleri

İritis bir travma (travmatik iritis) ya da travmatik olmayan nedenler sonucunda gerçekleşebilir. Ancak pek çok vakada iritise sebep olabilecek hiçbir neden bulunamayabilir.

Gözün künt travmalara maruz kalması travmatik iris iltihabına yol açabilir.
Travmatik olmayan iritis çoğunlukla, ankilozan spondilit, Reiter sendromu, sarkoidoz, iltihabi bağırsak hastalığı ve psoriyazis (sedef hastalığı) gibi romatizmal hastalıklarla bağıntılıdır.
İritisin enfeksiyon sebepleri; Lyme hastalığı, tüberküloz (verem), toksoplasmosis, sifiliz (frengi), herpes simpleks (uçuk) ve herpes zoster (zona) virüsleridir.

İritisin Belirtileri

İritis genellikle hızlı gelişir ve tek gözü etkiler. Aşağıdaki belirtilerin biri ya da hepsi görülebilir:

Gözde ya da alın bölgesinde ağrı
Parlak ışığa maruz kalındığında kötüleşen göz ağrısı
Gözlerde, özellikle de iris çevresinde kızarıklık
Gözbebeğinde küçülme ya da biçimsizleşme
Bulanık görme
Baş ağrısı

İritis İçin Ne Zaman Tıbbi Yardım İstenmeli?

Aşağıdaki iritis belirtilerinden her hangi biri görüldüğünde bir oftalmoloğa (göz uzmanı) başvurulmalıdır.

Parlak ışıkla bağlantılı ağrı da dahil, göz ağrısı
Bulanık görme
Gözde, özellikle de irisin çevresinde kızarıklık

Eğer göz hekiminize ulaşamazsanız, tıbbi yardım almak için bir hastanenin acil servisine başvurun.

İritis Hakkında Hekiminize Soracaklarınız

Eğer iritis teşhisi aldıysanız doktorunuza şu soruları yöneltmek isteyebilirsiniz:

Gözde kalıcı hasar olduğuna dair bir belirti var mı?
Kalıcı görme bozukluğuna dair bir işaret var mı?
Gözüm iyileşirken hangi belirtiler görülür?
Bir dahaki muayeneye kadar hangi belirtiler görülürse sizi aramalıyım?

İritis Muayenesi ve Testleri

İritis teşhisi, yarıklı lamba mikroskopu (göz muayenesi için tasarlanmış bir mikroskop) ile gözün muayene edilmesi ile konulur. Göz uzmanı böylece, gözde üretilen, göz sıvısındaki hücreleri (beyaz kan hücreleri) ve flare yapısını (protein parçacıkları) inceleyebilir.
İritis tanısı konulmasında yardımcı olacak iki fiziksel muayene şekli daha vardır. Bunlar:

İritisle bağıntılı ağrıyı lokal anestezi hafifletmez.
Normal ve etkilenmemiş göze verilen parlak ışık, eğer iritis varsa etkilenmiş gözde ağrıya neden olur. Çünkü tek göze ışık verilmesi, her iki göz bebeğinin de küçülmesine neden olur. Zarar görmüş irisin hareketi de ağrıya yol açar.

İritisin Evde Tedavisi

İritis vakalarında, göz hekiminizin muayene etmesi ve akabinde de reçeteli ilaç tedavisine başlanması, yani tıbbi yardım almak çok önemlidir.

İlaçlarınızı aynen reçete edildiği biçimde kullanın.
Eğer ışık göz ağrısını arttırıyorsa koyu camlı gözlük takın.
Sıkıntılarınızı azaltmaya yardım edecek; asetominofen (Tylenol) ve antiinflamatuar (Advil,Apranx vs.) gibi hafif ağrı kesiciler kullanın.

İritisin Tıbbi Tedavisi

İritis tedavisinde, göz ağrısını azaltmaya yardımcı olabilecek ve iyileşmeyi sağlayacak göz damlası kullanılabilir.

İritisi Tedavisi İçin İlaçlar

İritis tedavisinde, gözbebeğini genişletmek ve iltihaplı irisin rahatlayabilmesi için iris kaslarının kasılmasını önlemek amacıyla ilaç kullanımı (göz damlası) gerekir. Bu iyileşmeyi sağlayacak ve göz ağrısının azalmasına yardım edecektir.

Eğer iritise, bulaşıcı bir ajan (virüs veya bakteri) neden olmadıysa hekiminiz steroid göz damlaları yazabilir. Steroid göz damlaları iris iltihabını azaltmaya yardımcı olur. Eğer göz bir hafta içinde düzelmezse göz hekiminiz ağızdan almak üzere steroid hapları yazabilir ya da göz çevresine steroid iğne yapılmasını öngörebilir. Tedavinin süresi hastalığın şiddetine ve gözün tedaviye nasıl cevap verdiğine bağlıdır.

İritis Tedavisinin Takibi

Bütün iritis vakalarında göz uzmanınızın tedavi sonrası takibi zorunludur. Travmatik olmayan vakalarda göz hekiminiz, iritisin başka hastalıklarla ilişkili olup olmadığını değerlendirecektir.

İritisin Seyri

Travmaya bağlı iritis genellikle bir iki hafta içinde yok olur. Travmatik olmayan iritisin düzelmesi ise haftalar, bazen de aylar alabilir.

İritisin enfeksiyöz sebepleri, enfeksiyonun tedavisi için alınan tedbirleri belirleyecektir.

Bazı iritis vakaları (sarkoidoz ya da ankilozan spondilit gibi sistemik hastalıklarla ilişkili olanlar) kronik ya da tekrarlayıcı olabilir.

Göz uzmanı, iritisin yenilenme riski yüksek olan kişilere, hastalığın tekrarladığına dair bir işaret görülür görülmez kullanmaya başlayabilmeleri için yanlarında her zaman steroid göz damlası bulundurmalarını söyleyebilir.

Makula Dejenerasyonu

Makula dejenerasyonu (Sarı Nokta Hastalığı) Nedir?

Görme merkezinin yaşa bağlı olarak bozulması, görme merkezinizin bulanmasına neden olan bir hastalıktır. Bulanma, gözün arkasındaki küçük bir bölge olan makulanın zarar görmesinden dolayı olur. Makula, gözlerinizin odaklandığı şeylerdeki ince detayları görmenize yardımcı olur.

Makula dejenerasyonu, keskin görme merkezi gerektiren okuma, araba sürme ve yüzleri tanıma gibi şeyleri yapmayı zorlaştırır. Yan görüşü etkilemez, o nedenle tam bir körlüğe yol açmaz.

Makula dejenerasyonunun, yaş ve kuru olmak üzere iki tipi vardır. Kuru şekli, açık ara farkla en yaygın tipidir. Yaş şekli, çok daha az yaygındır, ama daha çabuk ilarler ve daha ciddidir.

Kuru Tip, makula dejenerasyonunun 10 vakasından yaklaşık 9'unu oluşturur. Yavaş bir şekilde ilerler ve zamanla görme merkezinin daha donuk veya daha bulanık olmasına neden olur. Genelde yaş şekle dönmediği sürece ciddi görme kaybına yol açmaz.
Yaş şekli, makula dejenerasyonunun 10 vakasından sadece yaklaşık 1'ini oluşturur. Aylar veya hatta haftalar içinde ciddi görme kaybına neden olabilir. Yaş şekle sahip olan insanlar, önce kuru şekle sahiptir.

Sadece bir gözde bu tiplerden birine sahip olabileceğiniz gibi diğer gözünüzde aynı durum olabilir.

Makula Dejenerasyonuna Ne Sebep Olur?

Makula dejenerasyonu, makuladaki sinir hücrelerine olan hasarın sonucudur. Bu hasara yol açan süreç, her tip için farklıdır:

Kuru şekli, yavaş seyreden bir süreçtir. Yaşlandıkça makuladaki hücreler, incelmeye, kırılmaya ve gözün arkasında biriktirilen depoları boşa harcamaya başlar. Zamanla bu, makulaya hasar verir.
Yaş şekli, anormal kan damarlarının gözün arkasında büyüdüğü zaman olur. Bu kan damarları, kolaylıkla kırılır ve makulanın altından kan ve sıvı sızıntısı olur. Bu, makulaya çabuk bir şekilde zarar verebilir ve görme merkezinizi bozabilir.

Uzmanlar, her iki şeklin nedenleri üzerinde halen çalışmaktadırlar, ama çeşitli farklı etmenlerin bir rolü olduğunu bilmektedirler. Aşağıdakilerden biri gibiyseniz büyük ihtimalle makula dejenerasyonunuz olabilir:

Daha yaşlı bir yetişkinsiniz. Makula dejenerasyonuna yakalanma riski, yaklaşık 50 yaş civarından başlayarak yaşlandıkça artar.
Yakın bir aile üyesinin makula dejenerasyonu vardır.
Sigara içiyorsunuz.
Beyaz tenlisiniz.

Belirtileri Nelerdir?

Makula dejenerasyonunun ana belirtisi, görüntünün ortasında soluk veya bulanık görmedir. Cisimler, olduklarından daha eğri veya daha küçük görünebilirler. Görme alanınızın merkezinde boş veya kör bir noktaya sahip olabilirsiniz. Hastalık kötüye gittikçe, okuma ve araba kullanma gibi işlerle ilgili sorunlarınız olabilir.

İki şekil, belirtilerin ne çabuklukla geliştiğine ve ne ciddiyette olduklarına bağlı olarak farklılaşır.

Eğer kuru şekle sahipseniz, görmeniz muhtemelen yavaş yavaş bulanıklaşacaktır. Okuma, araba kullanma ve günlük faaliyetleri yapma becerinizi etkilemeden önce aslında yıllar geçmesi gerekir.
Yaş şeklinde görme kaybı, çabucak gerçekleşir ve ciddi olabilir.

Çoğunlukla yaş şeklin ilk belirtisi, düz çizgilerin dalgalı veya kıvrımlı görünmesidir. Eğer yaş makula dejenerasyonuna sahip olabileceğinizi düşünüyorsanız, hemen doktorunuzla görüşün. Bazı vakalarda erken tedavi, görme merkezinizi kaybetmemenize yardımcı olur.

Makula Dejenerasyonu Nasıl Teşhis Edilir?

Bir doktor genelde sıradan bir göz muayenesi yaparak ve sağlık geçmişiniz hakkında sorular sorarak makula dejenerasyonunu ortaya çıkarabilir. Bir oftalmoskop ile(direkt veya indirekt) gözdibi taraması yaptırabilirsiniz. Bu test, doktorunuza gözünüzün içine bakmasına izin verir. Makula dejenerasyonuna sahipseniz, doktorunuz drusenlere bakabilir. Bunlar, gözün arkasında toplanan sarımsı beyaz atık depolarıdır.

Doktorunuz, size merkezinde bir nokta ve çizgilerle dolu bir tabloya bakmanızı isteyebilir. Buna, Amsler Kartı denir. Görüş merkezinizdeki değişimleri ortaya çıkarmaya yardım edebilir. Eğer yaş şekle sahipseniz, merkez noktaya yakın çizgiler, dalgalı veya kıvrımlı görünecektir veya ızgaranın parçasında boş bir nokta veya delik görebilirsiniz.

Eğer makula dejenerasyonunuz varsa, doktorunuz sizi düzenli takip için görmek isteyecektir. Evde de Amsler Kartını kullanabilirsiniz. Ona her gün bakmak, görüşünüzde herhangi bir değişiklik olup olmadığını anlamak için size yardımcı olacaktır.

Nasıl Tedavi Edilir?

Günümüzde makula dejenerasyonu için fazla bir tedavi seçeneğiyoktur. Ama uzmanlar, gelecek için ümitli oldukları birçok yeni tedaviyi keşfediyorlar. Doktorunuz, size yardımcı olabilecek tedavideki değişiklikler üzerinde son bilgileri verebilir.

Antioksidan vitaminler ve minerallerle zengin bir diyet, orta şiddetten ciddiye kadar değişen makula dejenerasyonuna sahip bazı insanlarda görme kaybını yavaşlatabilir. Bu diyetin size yardımcı olup olamayacağı hakkında doktorunuzla konuşun.

Eğer makula dejenerasyonunun yaş şekline sahipseniz, aşağıdaki tedavilerden birini veya birkaçını deneyebilirsiniz:

Işık enerjili tedavi (Fotodinamik).
Gözünüze ilaç enjeksiyonu.
Lazer ameliyatı.

Bu tedaviler, görme merkezini eski haline getiremez, ama görme kaybını yavaşlatabilir. Doktorunuz ışık enerjili tedaviyi, enjeksiyon veya lazer ameliyatı öneriyorsa, hemen onu uygulamak önemlidir.

Görme Sorunları İle Nasıl Başa Çıkabilirsiniz?

Geriye kalan görüşünüzün çoğunu koruyabilmek için evde yapabileceğiniz birçok şey vardır. Büyüten gözlükler veya evinizde daha parlak aydınlatma gibi görmenize yardımcı şeyler kullanmak, daha iyi görmenize yardımcı olabilir. Geniş baskı veya resimleri gösteren bir bilgisayar ekranı veya geniş baskılı kitaplar ve gazeteler edinebilirsiniz. İyi bir destek ağına sahip olmanız da önemlidir.

Eğer daha fazla yardıma ihtiyacınız varsa, aile doktorunuz sizi bir meslek hastalıkları uzmanına veya bir iyileştirme uzmanına yönlendirebilir. Bu uzmanlar, azalmış görme gücünüzle başa çıkmak üzere ihtiyacınız olan eğitimi ve araçları edinmenize yardımcı olabilir. Bölgesel kuruluşlar da görme kaybı yaşayan insanlar için hizmetler sunabilirler.

Giderek kötüleşecek bir görme sorununuz olduğunu öğrenmek, korkutucu olabilir. Bir dizi duygu yaşamanız normaldir. Ama çok fazla üzgün ve ümitsiz hissederseniz, doktorunuzla konuşun. Depresyon önleyici ilaçlar işe yarayabilir. Doktorunuz, aynı zamanda sizi az görme gücüyle yaşamaya çalışan insanlara yardım eden bir uzmana da yönlendirebilir.

Retina Ayrılması (Dekolman)

Retina Ayrılması Nedir?

Retina, gözün arkasında uzanan sinir dokusunun ince bir zar tabakasıdır. Retina ayrılması (dekolman), retina iç tabakası göz duvarından ayrıldığı zaman oluşur.

Retinadaki sinir hücreleri, normalde göze giren ışığı ayırt eder ve gözün gördükleri hakkında beyne sinyaller gönderir. Ama retina ayrıldığı zaman artık doğru bir şekilde çalışmaz. Bulanık görmeye ve görme kaybına neden olabilir. Retina ayrılması, acil tıbbi müdahaleyi gerektirir. Yeteri kadar çabuk yapılırsa, ameliyat görme kaybını kurtarabilir.

Retina Ayrılmasına Ne Sebep Olur?

Retina ayrılması, çoğunlukla göz merkezini dolduran kalın bir sıvı, saydam jel(Vİtre) retinadan çekildiğinde ve ayrıldığında başlar. Arkadaki saydam sıvının ayrılması (SSA) denen bu süreç, yaşlanmanın normal bir parçasıdır ve zararsız olabilir. Gerçi bazen saydam sıvı ayrılırken, retinayı yırtabilir. Bu durum, saydam jelin retinaya kuvvetlice yapışık olduğu zamanlarda meydana gelir. Saydam jel çekildikçe o kadar sert çeker ki retina yırtılır. Yırtılma, sıvının retina altında toplanmasına izin verir ve retinanın ayrılmasına neden olabilir.

Retina ayrılmasına yol açabilen diğer şeyler, göz veya kafa yaralanması, uzağı görememe (miyopluk), göz hastalığı ve şeker hastalığı gibi durumlardır.

Maalesef çoğu retina ayrılması vakası önlenememektedir. Ama göz doktorunuzla düzenli olarak görüşme, koruyucu başlıklar ve gözlükler takma ve şeker hastalığı tedavisi, görme gücünüzü korumanıza yardımcı olabilir.

Belirtileri Nelerdir?

Birçok insan, retina ayrılmasının belirtilerini göstermeden önce arkadaki sıvının ayrılması veya SSA'nın belirtilerine sahiptir. Saydam jel çekildiğinde ve retinadan ayrıldığı zaman, ani parlamaya ve yüzen şeyler görmeye neden olur. Yüzen şeyler, görme alanınız boyunca yüzeyde dolanan noktalar, lekeler ve çizgilerdir. Ani parlamalar, gözleriniz kapalı olduğunda en kolaylıkla görülebilen kısa patlamalar veya şimşek çakmalarıdır. Çoğunlukla görme alanınızın kıyılarında ortaya çıkarlar. Yüzen şeyler ve ani parlamalar, her zaman retina ayrılmasına sahip olacağınız anlamına gelmez. Ama bir uyarı işareti olabilir, o nedenle en iyisi bir doktora görünmektir.

Bazen retina ayrılması belirti göstermeden, habersiz oluşur. Ayrılmanın ilk işareti görüşünüzü kısmen kaplayan ve gitmeyen bir gölge olabilir. Veya zamanla daha da kötüleşen yan açılardan görüşünüzün ani ve yeni kaybı da olabilir.

Retina Ayrılması Nasıl Teşhis Edilir?

Retina ayrılmasını teşhis etmek için doktorunuz, gözlerinizi muayene edecektir ve sahip olduğunuz belirtilere dair sorular soracaktır.

Retina ayrılmasının belirtilerine sahipseniz doktorunuz, retinanızı muayene etmek için oftalmoskop adı verilen ışıklı bir büyüteç aleti kullanacaktır. Bu aletle doktorunuz delikleri, yırtılmaları veya retina ayrılmasını görebilir.

Nasıl Tedavi Edilir?

Retina ayrılması, derhal tıbbi müdahaleyi gerektirir. Tedavi olunmazsa görüş kaybı, küçük ölçekten ciddiye doğru hatta birkaç saat veya gün içinde körlüğe bile ilerleyebilir.

Ameliyat, retinanın tekrar yerine tutturulması için tek yoldur. Çoğu vakada ameliyat, iyi görüşü sağlayabilir. Retinadaki yırtığı tıkamak için ise lazer kullanılır.