Çocuk ve İleri Yaşlarda
Göz Tembelliği Tedavisi
Gözde ve görme yollarında herhangibir hastalığa bağlı olmaksızın, kırma kusurunun düzeltilmesine rağmen görmenin (çoğu zaman tek gözde) az olması durumuna ambliopi (göz tembelliği) denir. Bu gözlere de ambliop yani tembel göz adı verilir.
Ambliopinin toplumdaki görülme sıklığı % 2 - 4 oranındadır, sebebe bağlı olarak birkaç çeşidi vardır;
Şaşılık ambliopisi : Şaşılık durumunda sağlam göz cisimlere görme merkezi ile odaklanırken kayan gözde görme merkezi uyarılamaz ve bu gözde tembellik olur.
Anizometropik ambliopi : İki göz arasındaki kırma kusuru farkından kaynaklanır. Kırma kusurunun fazla olduğu gözde retinadaki görüntü,yani beyinde algılanacak görüntü sürekli bulanık olduğundan görme fonksiyonları o gözde gelişemez ve tembellik gelişir. (Örneğin hipermetroplar için +2.00 dioptri ve miyoplar için -6.00 dioptri fark çok önemlidir)
Deprivasyon ambliopisi : Gözün saydam ortamlarında (Kornea ve lens) doğuştan veya bebeklikte ortaya çıkan bulanıklıklar sonucu (Konjenital katarakt veya merkezi kornea bulanıklıkları gibi) oluşur.
İzoametropik ambliopi : Her iki gözde +5.00 dioptri hipermetropi veya -10.00 dioptri gibi yüksek numaralar varlığında fark edilip gözlük kullanılmaya başlanmazsa her iki gözdeki görme düzeyi düşük olabilir.
Ambliopi tedavisinde öncelikle "SEBEP" ortadan kaldırılmalıdır.
Başlangıç olarak kırma kusurunun tam olarak düzeltilmesi şarttır. (Gözlük ihtiyacının tespiti ve doğru gözlük kullanımı) Tek başına kırma kusurunun düzeltilmesi ambliopide % 25'lik bir düzelme sağlayabilir.
Şaşılığın cerrahi olarak düzeltilmesi gerekebilir.
Doğuştan kataraktlarda cerrahi girişim 2-3 aya kadar yapılmalı ve sonrasında da görme gelişiminin devamına çalışılmalıdır.
Kapama ve ortoptik tedaviler (CAM ) göz tembelliği tedavisinin esasını oluşturur.
Klasik kapama tedavisi yaklaşık 10 yaşa dek ambliopinin derecesine göre sağlam gözün ışık almayacak şekilde kapatılarak tembel gözün belli saatler çalıştırılması esasına dayanır.
CAM (Cambridge Ambliopic Vision Stimulator) ve Neurovision tedavisi
CAM,5-9 yaş arası çocuklarda klasik kapama tedavisi prensibine göre çalışan, özel bir cihaz yardımıyla hastanede yaklaşık 10 seanslık programlar şeklinde uygulanan bir yöntemdir, herhangibir cerrahi girişimi ya da ilaç kullanımını gerektirmez, her seans yaklaşık 30 dakika kadar sürer ve etkinliği kanıtlanmıştır. Klasik kapama tedavisinin yerini almaz, tedaviye yine kapama tedavisi ile devam edilmelidir.
Evde ambliopi tedavisi : 5-9 yaş arası çocuklarda, tembel gözün görme performansını daha iyi hale getirmeyi amaçlayan, bunun için tasarlanmış 11 bilgisayar oyunundan oluşur. Bu alıştırmalar, bilgisayar başında haftanın 5 günü yapılmalıdır, her alıştırmada, görme düzeyi ile ilişkili olarak, hedefler giderek küçülür, amaç, tembel gözü daha küçük detayları seçmeye zorlamak ve el-göz koordinasyonunu daha iyi hale getirmektir.
Neurovision tedavisi : Non invaziv, kişiye özel, algılayarak öğrenme prensibi ile çalışan ve görmeyi, beyinde, kortikal seviyedeki nöral bağlantıları uyararak artırmayı amaçlayan yeni bir göz tembelliği tedavi yöntemidir.
Özel bir bilgisayar programı ile çalışır ve 9-55 yaş arasında göz tembelliği olan hastalara uygulanabilir, tedavi, gözün performansına uygun olarak yani hastaya özel hazırlanan ve her seferinde değişen yaklaşık 45-50 seanslık uygulamaları içerir.Herhangibir cerrahi girişim ya da ilaç kullanımını gerektirmez, beraberinde kapama yapmayı gerektirmez. Neurovision tedavisinde beklenen görme artışı, tedaviye başlanan düzeye ilave olarak ortalama % 30 düzeyinde olmaktadır.
